ข้อมูลงานวิจัย รายงานข้อมูล

งานวิจัยรื่อง การสังเคราะห์การจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย
An Analysis of Social Welfare cooperative Management of Chedeechai Sub-district Administration Organization Network

นักวิจัย
หัวหน้าโครงการ : นางสาวนิชภา โมราถบ
ผู้ร่วมวิจัย :
ผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่ :
วัตถุประสงค์
1. รูปแบบการจัดการข้อมูลสำหรับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 2. การบริหารการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 3. การพัฒนาเครือข่ายการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 4. การติดตามประเมินผลการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบเสริมพลังของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย
คำสำคัญ
การสังเคราะห์การจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วม
บทคัดย่อย
1. ชื่อโครงการวิจัย การสังเคราะห์การจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย An Analysis of Social Welfare cooperative Management of Chedeechai Sub-district Administration Organization Network ภายใต้โครงการวิจัย การพัฒนาระบบสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 2. ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา นับตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่ชาติฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545-2549) เป็นต้นมารัฐบาลได้ให้ความสำคัญเกี่ยวกับงานสวัสดิการสังคมอย่างจริงจัง โดยใช้โครงการเพื่อสังคมกำหนดพื้นที่ กลุ่มเป้าหมายให้ชัดเจน รวมทั้งปรับปรุงรูปแบบการสังเคราะห์มาเป็นสวัสดิการกลุ่ม (Group Welfare) สวัสดิการชุมชน (Social Welfare) สวัสดิการชุมชน ( Community Welfare) และสวัสดิการท้องถิ่น (Local Welfare) วิธีบริหารจัดการใหม่ให้ความสำคัญกับการคุ้มครองทางสังคมให้กับคนในสังคม ภายใต้หลักการเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความเสมอภาคและความเป็นธรรมในสังคม (สำนักมาตรฐานการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. 2548 : 1) การจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชน เป็นพลังขับเคลื่อนที่สำคัญในการปฏิรูประบบสวัสดิการพื้นฐานของสังคมไทยให้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขบนพื้นฐานของวัฒนธรรมไทยที่ส่งเสริมให้เกิดการช่วยเหลือเกื้อกูล การดูแลซึ่งกันและกันในลักษณะของการร่วมทุกข์ร่วมสุข อันเป็นรากฐานดั้งเดิมของคนไทยมาตั้งแต่สมัยอดีตจนถึงปัจจุบัน (ธงชัย ภูวนาถวิจิตร, 2558) ซึ่งมุ่งเน้นให้ผู้ได้รับความช่วยเหลือและพึ่งตนเองให้ได้ในระยะยาว ด้วยรูปแบบความช่วยเหลือทั้งกำลังกาย กำลังใจ กำลังทรัพย์ และกำลังปัญญา ตามกำลังความสามารถของประชาชนที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชน โดยใช้กระบวนการชุมชนเป็นส่วนหนุนเสริมในการร่วมกันดูแล ด้วยความเอื้ออาทรต่อกัน ยิ่งไปกว่านั้น สวัสดิการสังคมโดยชุมชน ยังเป็นการริเริ่มสร้างสรรค์ของชุมชนท้องถิ่นที่ร่วมกันสร้างระบบประกันความมั่นคงของชีวิตเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของคนในชุมชนท้องถิ่นและสังคม มุ่งฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นให้มีการอยู่ร่วมกันด้วยความผาสุก พึ่งพาอาศัย และช่วยเหลือเกื้อกูลกันระหว่างคนกับคน คนกับธรรมชาติ และคนกับวัฒนธรรม ตามหลักศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นตั้งแต่เกิดจนตาย (อินทิรา วิทยสมบูรณ์, 2553) ในปัจจุบัน สวัสดิการสังคมโดยชุมชนเป็นวาระแห่งชาติที่รัฐบาลให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก ด้วยพระราชบัญญัติส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมในปี พ.ศ. 2546 และแก้ไขเพิ่มเติมในพระราชบัญญัติส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2550 ส่งผลให้เกิดการจัดตั้งคณะกรรมการส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม (ก.ส.ค.) โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานกรรมการ ทั้งนี้ รัฐบาลได้ให้ความสำคัญกับสวัสดิการชุมชน เนื่องจากสามารถบริหารจัดการโดยชุมชนและพึ่งพาตนเองได้ โดยพิจารณางบประมาณสนับสนุนการดำเนินการจัดตั้งและการบริหารกองทุนสวัสดิการสังคมโดยชุมชน ซึ่งใช้หลักการสวัสดิการ 3 ขา ภายใต้การขับเคลื่อนระบบสวัสดิการชุมชนที่เกิดขึ้นในแต่ละท้องถิ่น เป็นไปในลักษณะการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการที่มาจากการสบทบเงินกองทุนระหว่างชุมชน รัฐบาล และองค์กรปกครองท้องถิ่น พร้อมกับมีการแต่งตั้งคณะทำงานส่งเสริมขึ้นมาขับเคลื่อนทั้งในระดับชาติ ระดับจังหวัด และระดับชุมชน จนกระทั่งเกิดการกระจายตัวของกองทุนสวัสดิการสังคมโดยชุมชนในทุกภูมิภาคกว่า 7,508 กองทุน ครอบคลุมหมู่บ้านที่ เข้าร่วม 51,030 หมู่บ้าน ส่วนใหญ่อยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คิดเป็นร้อยละ 33.69 และมีอัตราการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง รองลงมาคือ ภาคเหนือ คิดเป็นร้อยละ 18.16 รวมสมาชิกกองทุนกว่า 3,425,898 คน (สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน, 2556) จากข้อมูลดังกล่าวสะท้อนเห็นว่า สวัสดิการสังคมโดยชุมชนเป็นประเด็นที่ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษ ชุมชนท้องถิ่น เป็นพื้นที่ฐานรากของสังคม ทั้งยังเป็นหน่วยทางสังคมที่สำคัญในกระบวนการเปลี่ยนแปลงเพื่อปฏิรูปสังคม ทั้งนี้ ในปัจจุบันชุมชนท้องถิ่นมีอำนาจในการบริหารจัดการตนเองมากขึ้น และลดบทบาทอำนาจจากส่วนกลางลง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดท้องถิ่นดูแลตตนเอง ซึ่งมิใช่การปฏิเสธอำนาจรัฐ แต่เป็นการให้ประชาชนในท้องถิ่นมีอำนาจในการดำเนินกิจการของท้องถิ่นให้เป็นไปตามความต้องการของท้องถิ่นอย่างแท้จริง (อับดุลสุโก ดินอะ, 2555) ยิ่งไปกว่านั้น จากการประชุมสมัชชาปฏิรูปแห่งชาติครั้งที่ 3 ในปี พ.ศ. 2556 ได้มีมติรับรองเรื่อง ธรรมนูญเพื่อการจัดการตนเอง อันเป็นแนวทางในการใช้อำนาจของภาคประชาชนที่จะแสดงออกถึงเจตจำนงร่วมของชุมชนท้องถิ่นในระดับต่างๆ เพื่อนำไปสู่การปฏิรูประบอบประชาธิปไตยและการปฏิรูปทางสังคม อีกทั้งยังเป็นแนวทางสำคัญในการการปรับโครงสร้างทางสังคมจากระดับล่างไปสู่ระดับบน และปรับโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างภาครัฐกับภาคประชาชนให้มีความเป็นธรรมมากขึ้น (สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน, 2556) อันจะหนุนเสริมขบวนการชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองให้มีความเข้มแข็งยิ่งขึ้น การวิจัยเกี่ยวกับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัยแบ่งการศึกษาออกเป็น 4 โครงการย่อย คือ 1) รูปแบบการจัดการข้อมูลสำหรับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 2) การบริหารการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 3) การพัฒนาเครือข่ายการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 4) การติดตามประเมินผลการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบเสริมพลังของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย โดยยังขาดการนำข้อมูลของแต่ละโครงการ ดังนั้นเพื่อให้เห็นภาพรวมของการจัดวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย จึงมีความจำเป็นต้องมีการสังเคราะห์ข้อมูลทั้ง 4 โครงการเพื่อความสะดวกในการศึกษาของผู้ที่สนใจและผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถนำผลการศึกษาไปใช้ประโยชน์ได้โดยสะดวกต่อไป 3. ปัญหาการวิจัย การจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนดำเนินการโดยขาดการจัดการเกี่ยวกับข้อมูล ขาดการแสวงหารูปแบบการบริหารจัดการที่เหมาะสม ขาดการสร้างเครือข่ายกับองค์กรอื่น ขาดการติดตามประเมินผลการดำเนินงานที่เหมาะสมตลอดจนขาดการสังเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวเข้าด้วยกัอย่างเป็นระบบ 4. คำถามวิจัย 1. รูปแบบการจัดการข้อมูลสำหรับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัยที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร 2. การบริหารการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัยที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร 3. การพัฒนาเครือข่ายการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัยที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร 4. การติดตามประเมินผลการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบแบบเสริมพลังของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัยที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร 5. วัตถุประสงค์ เพื่อสังเคราะห์ข้อมูลการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย ในประเด็นต่อไปนี้ 1. รูปแบบการจัดการข้อมูลสำหรับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 2. การบริหารการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 3. การพัฒนาเครือข่ายการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 4. การติดตามประเมินผลการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบเสริมพลังของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 6. ขอบเขตการวิจัย 1. พื้นที่วิจัย ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลชัยวัฒนา องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อเกลือเหนือ เทศบาลตำบลเม็งราย เทศบาลตำบลสันทรายงาม 2. ระยะเวลา ตุลาคม 2559 – กันยายน 2560 7. ขั้นตอนการวิจัย 1. ประชุมคณะทำงาน 2. ประสานงานกับ อปท. เพื่อขอข้อมูลที่เกี่ยวข้องและเตรียมจัดเวทีประชาคม 3. ร่วมจัดเวทีประชาคมเกี่ยวกับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชน 4. ประชุมคณะทำงาน 5. ติดตามตรวจเยี่ยมพื้นที่ทำวิจัย 6. ร่วมจัดเวทีประชาคมคืนข้อมูลเกี่ยวกับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชน 7. จัดทำร่างรายงานฉบับสมบูรณ์ 8. นำเสนอผลการสังเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนต่อผู้ทรงคุณวุฒิ 9. ปรับปรุงแก้ไขรายงานผลการสังเคราะห์ข้อมูล 10. จัดทำรายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ 11. สนับสนุนการลงพื้นที่ทำวิจัยตลอดแผน (ค่าพาหนะ ค่าที่พัก ค่าตอบแทนผู้เข้าร่วมเวที ฯลฯ) 8. แผนปฏิบัติงาน/งบประมาณ กิจกรรมหลัก ระยะเวลา ผลลิต งบประมาณ 1. ประชุมคณะทำงาน ตค.59 ได้แนวทางการดำเนินงาน 1,000 2. ประสานงานกับ อปท. เพื่อขอข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ตค-พย ได้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการจัดสวัสดิการสังคมและกำหนดการจัดเวที 1,500 3. ร่วมจัดเวทีประชาคม พย.-ธค. ได้ข้อมูลเกียวกับสวัสดิการสังคมในประเด็นการใช้ข้อมูล การบริหารจัดการเครือข่ายและการติดตามประเมินผล 15,000 4. ประชุมคณะทำงานถอดบทเรียน มค.60 ได้ชุดความรู้ 4 ประเด็น 1,000 5. ติดตามตรวจเยี่ยมพื้นที่ทำวิจัย มค.-กพ. ได้พบปะกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเกี่ยวกับสวัสดิการสังคม 5,000 6. ร่วมจัดเวทีประชาคมคืนข้อมูล มิย. ได้ข้อมูลที่ผ่านการสอบทานข้อมูลจากเวทีประชาคม 15,000 7. จัดทำร่างรายงานฉบับสมบูรณ์ กค.-สค. ได้ร่างรายงานฉบับสมบูรณ์ 5,000 กิจกรรมหลัก ระยะเวลา ผลลิต งบประมาณ 8. นำเสนอผลการสังเคราะห์ข้อมูลต่อผู้ทรงคุณวุฒิ สค.-กย. ได้ข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3,000 9. ปรับปรุงแก้ไขรายงานผลการสังเคราะห์ข้อมูล กย. งานผลการสังเคราะห์ข้อมูลฉบับสมบูรณ์ได้รับการแก้ไขปรับปรุง 1,500 10. จัดทำรายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ กย. ได้รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ 2,000 11. สนับสนุนการลงพื้นที่ทำวิจัยตลอดแผน (ค่าพาหนะ ค่าที่พัก ค่าตอบแทนผู้เข้าร่วมเวที ฯลฯ) พย. 59-กย. 60 50,000 รวม 100,000 หมายเหตุ : งบประมาณถัวเฉลี่ยทุกรายการ 10. ผลที่คาดว่าจะไดรับ 1. ได้ผลการสังเคราะห์การจัดการข้อมูลสำหรับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่มของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัยในประเด็นต่อไปนี้ 1.1 รูปแบบการจัดการข้อมูลสำหรับการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 1.2 การบริหารการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 1.3 การพัฒนาเครือข่ายการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 1.4 การติดตามประเมินผลการจัดสวัสดิการสังคมโดยชุมชนแบบเสริมพลังแบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์ชัย 2. นำผลที่ได้จากการสังเคราะห์ไปเสนอแนะต่อกลุ่มหรือองค์กรที่เกี่ยวข้องสำหรับใช้เป็นข้อมูลในการบริหารการจัดสวัสดิการสังคมให้มีประสิทธิภาพยิ่งๆขึ้นไป
เอกสารงานวิจัย

ผลการใช้ประโยชน์ในพื้นที่

Notes

ข้อมูลจากระบบ LRD : Local Research Development System.

ย้อนกลับ